Yapay zekâ coğrafya alanında nerelerde kullanılabilir?

Yapay Zeka Nedir?Yapay zeka, herhangi bir canlıdan destek almadan, tamamen kodlama ve programcılık ile oluşturulan, insan gibi davranışlar ve hareketler sergileyen geliştirilmiş makine teknolojisine deniliyor. Coğrafi bilgi sistemi nedir? Coğrafi Bilgi Sistemleri çok geniş bir kavramdır. Tek cümle ile özetlemek doğru olmayabilir. Kısacası bir konumdaki insan ve doğaya dair her türlü coğrafi verinin toplanmasına, sınıflandırılmasına, analiz edilmesine coğrafi bilgi sistemleri (CBS-GIS) deniliyor. Günümüzde Coğrafi Bilgi Sistemlerinin birçok farklı kaynağı bulunuyor. Uydudan bir konum hakkında alınan bilgilerden, IoT cihazlardan alınan verilere kadar örnekleri çoğaltabiliriz. Ancak en önemli kaynakları arasında hepimizin elinden düşürmediği mobil telefonlarımız geliyor. yapay zeka coğrafi bilgi sistemlerinde oldukça önemlidir.bilgisayar donanım ve yazılımında son yıllarda görülen gelişmeler, bilgisayarların diğer bilimsel dallarla olan ilişkilerini de arttırmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) de bu gelişmeler sonunda doğmuş bir bilim dalıdır.  Coğrafi Bilgi Sistemleri, bilgi sistemlerinin grafik bilgiye, çoğunlukla da coğrafi yani mekânsal-konumsal bilgiye dayalı türüdür. Günümüzde oldukça fazla miktarda CBS uygulamaları geliştiren ve pazara sunan ticari şirketler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu uygulamalar, kendisine ait formatta veya büyük bir çoğunlukla kamu kuruluşlarının ürettiği formatta coğrafi bilgileri kullanmaktadırlar. İşte yapay zeka coğrafi bilgi sistemler yoluyla coğrafya için önemli bir yer almaktadır. Yapay zeka ile coğrafi bilgi sistemleri bir çok uygulama yapıyor. Özet  örnekle, hepimiz zaman zaman yoldayken trafik durumunun akıcı veya yoğun olduğunu harita uygulamaları üzerine not olarak bırakıyoruz. Aslında yaptığımız bu küçük bilgi paylaşımı sadece orada kalmayarak daha sonrasında bölgesel sorunların çözüme kavuşması için belediyeler ve diğer kamu kuruluşları tarafından değerlendirilebilir. Şehirde hangi bölgede maksimum tıkanıklık yaşandığı, bu sorunun nasıl giderileceği, elde edilen veriler sayesinde analiz edilip çözümler üretebilir.

Bir coğrafya öğretmeni neden iyi bilgisayar bilmeli?

Coğrafya öğretmenleri bilgisayar ve internet kullanımının önemini anladıkları ölçüde bu dersi öğrencilere kazandırabilirler. Coğrafya dersinde dersin amaçlarını içeriğini ve öğrencinin dersi anlamasını kolaylaştırmak için daha işlevsel bir duruma getiren bilgisayar öğretmene yardımcı bir araç olacağından dolayı coğrafyacının bilgisayarı çok iyi bilmesi gerekir ve üniversite eğitimlerinde bilgisayar öğrenme konusunda dersler verilmelidir. Böylelikle ders hedefine daha kolay ulaşır, öğrencilere kalıcı bilgi yerleşir. Öğrencilere etkin bir coğrafya öğretiminin sağlanabilmesi için derslere giren öğretmenlerin veya öğretim üyelerinin bilgisayar ve interneti verimli kullandığı takdirde ders amacına ulaşmış olur. Çünkü sınıf ortamında görülemeyecek yapılamayacak uygulamalar olduğu için bilgisayar ve internet üzerinden ders işlendiği takdir de bunları öğrenciler görecek kalıcı bilgiye ulaşacaktır. Bunun içinde coğrafyacının bilgisayar ve internet ile arası iyi olması gerekmektedir teknolojiyi yakından takip etmesi gerektir. Yapılan araştırmalara göre coğrafya dersinde bilgisayarı ve interneti kullanan öğretmen sayısı sadece %6’ dır. Bu yüzden coğrafya ortalaması genel olarak düşüktür. Bunun sebebi ise öğretmenlere üniversite dönemlerinde bilgisayar ve internetin öneminin yeteri kadar anlatılıp bilgi verilmemesidir. Derse giren öğretmenlerin bilgisayar kullanımını bilmesi lazım eğer bilmiyorlarsa gerekli kurslara gidip öğrenmesi gerekmektedir.  Öğrencilerin coğrafyayı sevmemesinin tek sebebi bilgisayar ve internetin derslerde kullanılmaması burada ise görev öğretmenlere düşmektedir. Öğretmenler teknolojiyi ne kadar etkili ve sağlıklı şekilde kullanırlarsa öğrenciler derse daha hevesli, bilgileri kalıcı ve sınavlarda başarılı olur.

Coğrafyada bilgisayar kullanımının önemi nedir?

Bütün derslerin öğretiminde kullanılabilen bilgisayar ile ders işleme özellikle coğrafya için daha büyük önem taşımaktadır. Çünkü bu dersin içerdiği birçok soyut kavramın somutlaştırılması ve sınıf ortamında görülmesi mümkün olmayan olayları anlayabilmek için sınıf ortamına taşınmasına imkan sağlaması bakımından oldukça önemlidir. Coğrafya dersinde özellikle görsel bilgilerin kullanılması gerekmektedir bunun için bilgisayar kullanımına ihtiyaç duyulan derslerin başında gelmektedir.  Teknolojinin coğrafya dersleri için gerekli olduğu ve öğrencilerin öğrenmelerinde kolaylıklar sağladığından dolayı derslerde bilgisar ve internet kullanılmalıdır. Yeni yüzyılın getirdiği yeniliklerle günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelen bilgisayarlar çok sayıda bilgiyi saklayıp işleyebilme, istenilen bilgiyi kısa bir sürede ortaya çıkarabilme gibi özellikleriyle bilgiyi zengin bir biçimde sunabilme özelliğiyle eğitim için büyük bir potansiyel oluşturmaktadırlar. Coğrafya derslerinde bilgisayar destekli bilgilerin kullanımının öğrenci başarısına etkisi yüksektir. Günümüzde öğretim etkinliklerinin klasik yöntemlerle sürdürülmesi uygun değildir bunun içinde derslerde bilgisayar kullanılması gerekmektedir. Günümüzde harita bilgisi dahi teknolojiye dayanmaktadır. Coğrafya dersinin bilgisayar destekli öğretimle öğretilmesi modern eğitim için büyük bir adım olacaktır. Öğrencilere etkili bir coğrafya dersinin sağlanabilmesi için bilgisayar ve internetten yararlanmak son derece önemlidir. Bu nedenle de coğrafya derslerinin verildiği tüm sınıflarda bir bilgisayarın, projeksiyon cihazının ve internet bağlantısının olması ve bunların yeterli düzeyde ve etkin olarak kullanılması gerekmektedir. Bilgisayar ve internetin etkin bir biçimde kullanılması halinde öğrencilerde bilgiler hem kalıcı olacaktır hemde başarı oranında artış olacaktır.

Artırılmış gerçeklik coğrafya alanında nerelerde kullanılabilir?

Arttırılmış gerçeklik uygulamaları eğitim, spor, sağlık gibi birçok alanda kullanılmaya başlayan yeni bir teknolojidir. İçinde bulunduğumuz çağ bilgisayarın ve internetin tamamen merkezi bir öneme kavuştuğu dijital uygulamaların günlük yaşamda daha fazla yer kapladığı bir zaman dilimidir. Bu sebeple eğitimde arttırılmış gerçeklik uygulamalarının kullanımı kaçınılmaz hale gelmiştir. Artırılmış gerçeklik teknolojisi, gerçek dünya ile sanal imgelerin birleştiği gerçek ve sanal nesneler arasında eş zamanlı etkileşimin sağlandığı bir teknolojidir. Bu uygulamanın Türkiye de henüz pek yayılmadığı, coğrafya alanında ise henüz neredeyse hiç kullanılmadığı bilinmektedir. Arttırılmış gerçeklik jeoloji, jeomorfoloji gibi alanlarda kullanılabilir. Turizmde müzelerin tanıltılmasın da kullanılabilir. Coğrafya dersinde öğrenme üzerinde olumlu etkiye sahip yöntemdir çünkü coğrafya resimlere ve şekillere dayalı bir ders olduğu için öğrencilerin aklında daha fazla kalabilir. Bu yüzden coğrafya alanında faydalı bir teknolojidir. Coğrafya alanında konuyla ilgili dersler ve eğitimler verilerek coğrafya bilimini kendi geleceğini yeni teknolojilerle ilerletebilir bu şekilde daha sevilen bir ders olabilir. Shelton ve Hedley (2002) mevsimler, ekinoks, dünya ve güneşin hareketi, gece-gündüz sıcaklık farkı ile ilgili ARTool AG uygulamasını kullanarak lisans öğrencileriyle bir çalışma gerçekleştirmişlerdir. Bu çalışma sonunda öğrencilerin kavram yanılgılarının azaldığı, karmaşık mekansal kavramları daha fazla analiz ederek üç boyutlu olarak gözlemledikleri için daha iyi öğrenme sağlanmıştır. Artırılmış gerçeklik uygulamaları şüphesiz coğrafya alanındaki birçok konuda uygulama alanı bulabilir.

Sanal gerçeklik coğrafya alanında nerelerde kullanılabilir?

Sanal gerçeklik, kullanıcıların kendilerini bulundukları ortamdan farklı bir yerde hissedecekleri, dahası farklı bir ortamı 3 boyutlu olarak deneyimleyecekleri bir teknolojidir. Kullanıcılar bu farklı ortamı deneyimlemek için gözlük, kask gibi aparatlar kullanırlar. Gerçek mekandaki bilginin sanal ortamlara aktarılma ihtiyacı ise Coğrafi Bilgi Sistemleri’ nin gelişmesine sebep olmuştur. Yaşadığımız yüzyıl ve kullandığımız teknoloji itibariyle, eğitimde sanal gerçeklik, animasyon ve CBS uygulamalarının kullanımı kaçınılmaz hale gelmiştir. Araştırma flash animasyonlar, sanal gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik uygulamalarının, coğrafya eğitimi içerisindekini yerini ve bunların coğrafya eğitimi ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Öğrencilerin görerek öğrenme sürecini perçinlemek amacıyla çeşitli bilgisayar uygulamaları kullanılması, bazı birimlerin haritalar üzerinde ya da sanal bir ortamda öğrenciler tarafından görülmesi sağlanmalıdır. Özellikle sanal gerçeklik mekanlarının kurularak, farklı topografyalara ait coğrafyalar oluşturulması ve bunların tipik örneklerinin bulunması öğrenciler açısından faydalı olacaktır. Animasyon kullanımı ülkemizde ilköğretim seviyesinde dahi oldukça yayılmış, çeşitli internet kaynaklarında her konu ile ilgili animasyonları bulmak mümkün hale gelmiştir. Bazı zor topografyalar ile ilgili şekillerin oluşum ve gelişimi canlı olarak izlenemeyeceği için sanal gerçeklik ile özel topografyalar kurulması öğrenme acısından faydalı olacaktır. Coğrafya alanında üç boyutlu uygulamaların, eğitimin ve bilimin gelişmesinde faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu uygulamaların geliştirilmesi ve eğitim ortamlarına entegre edilmesi hem milli eğitimin hem de coğrafya biliminin gelişiminde önemli rol üstlenecektir.